Beleggingsfondsen

kopfoto-beleggingsfondsen

Vanwege de lage rendementen van klassieke beleggingen wordt steeds meer belegd in alternatieve beleggingsinstellingen zoals hedgefondsen, vastgoedfondsen, private equity en private debt fondsen of scheepvaart-CV’s. Het oplossen van conflicten over dit soort fondsen vereist een specialistische aanpak.

Conflicten rondom beleggingsfondsen
Conflicten kunnen onder meer ontstaan bij een sterke waardedaling van het fondsvermogen c.q. de participaties, wanneer de beheerder de inkoop van participaties opschort waardoor beleggers niet meer kunnen uitstappen en/of wanneer het fonds wordt geliquideerd of fuseert met een ander fonds.

Aansprakelijkheid beheerder
De fondsbeheerder kan aansprakelijk zijn voor een waardedaling van de participaties als deze het gevolg is van toerekenbare tekortkomingen aan zijn kant. Dat zijn fouten die losstaan van de marktonwikkelingen als zodanig. De meest voorkomende gronden zijn misleiding bij het aanbieden van de participaties en/of onzorgvuldig fondsbeheer bijvoorbeeld omdat de beheerder afwijkt van het overeengekomen beleggingsbeleid of wegens onvoldoende risicomanagement. Soms is ook sprake van wetsovertreding omdat de beheerder of het fonds niet beschikt over een voorgeschreven vergunning of goedgekeurd prospectus.

Opschorten inkoop participaties
Bij een open-end fonds heeft de belegger de mogelijkheid om zijn participaties ter inkoop aan te bieden aan de beheerder tegen betaling van de intrinsieke waarde. Vaak is dit pas mogelijk na een bepaalde tijd na toetreding (lock-up). Ook geven de fondsvoorwaarden de beheerder vaak het recht om bij bijzondere marktomstandigheden of een grote uitstroom van beleggers de inkoop op te schorten (gate). Als het inzetten van deze gate onterecht, onnodig of onredelijk is, kan de belegger proberen om inkoop van zijn participaties af te dwingen via een kort geding procedure. Soms is het volgens de fondsvoorwaarden of een besluit van de beheerder mogelijk om de 'probleembezittingen' van het fonds apart te zetten (side pocket) en inkoop weer (deels) mogelijk te maken op basis van de waarde van de overige, niet-problematische bezittingen.

Liquidatie of fusie van het fonds
Liquidatie of fusie van het fonds kan soms zeer ongunstig zijn voor de participanten. In de eerste plaats betekent dit vaak een breuk met de beheerder en/of het beleggingsbeleid op basis waarvan zij ooit zijn ingestapt. Het fonds is dan niet meer hetzelfde. Daarnaast komt het regelmatig voor dat bezittingen van het fonds hierbij met flinke kortingen worden verkocht (bij liquidatie) dan wel overgedragen aan een ander fonds (bij fusie). Het gevaar van belangenverstrengeling en niet-marktconforme transacties ligt hierbij duidelijk op de loer. Een actieve opstelling van de participanten is in dat geval wenselijk via de vergadering van aandeelhouders of participanten (als die er is) en/of door gezamenlijk op te trekken. Zo nodig kan aanstelling van een onafhankelijke toezichthouder op het proces en/of opschorting van de liquidatie of fusie worden afgedwongen, bijvoorbeeld via een kort geding procedure bij de Rechtbank.