Beleggingsfraude

kopfoto-beleggingsfraude

Beleggingsfraudes nemen de laatste jaren sterk in aantal en omvang toe. Ik help beleggers die slachteroffer zijn of dreigen te worden van fraude om hun schade te beperken en te verhalen. Hierbij maak ik gebruik van alle mogelijke juridische middelen: strafproces, civiele procedures, faillissement en aansprakelijk stellen van personen en organisaties die de fraude mede hebben mogelijk gemaakt (zgn. 'facilitators').

Positie van gedupeerde beleggers in het strafproces
Slachtoffers van beleggingsfraude hebben het recht om aangifte te doen en om op de hoogte te worden gehouden van de voortgang van de strafzaak. Als het Openbaar Ministerie (OM) mocht besluiten niet tot (verdere) vervolging over te gaan kunnen de gedupeerden daartegen een klacht indienen bij het Gerechtshof. Het Hof kan het OM dan bevel geven om alsnog te vervolgen. Daarnaast heeft de benadeelde recht op inzage en kopie van de processtukken in de strafzaak. De daarin staande informatie kan ook worden gebruikt voor eigen bewijsvoering. Ook belangrijk is de mogelijkheid voor de benadeelde om zich in de strafzaak te voegen als benadeelde partij met een schadevordering tegen de verdachte. De strafrechter kan die schadevordering toewijzen als de verdachte wordt veroordeeld en de verdachte volgens de strafrechter ook naar civielrechtelijke normen aansprakelijk is. Tot slot kan de Officier van Justitie de schadeclaim van de beleggers ondersteunen door de rechter te vragen een schadevergoedingsmaatregel aan de verdachte op te leggen. Dan moet de verdachte de Staat een bedrag betalen dat vervolgens wordt doorbetaald aan de gedupeerden. De Officier van Justitie kan hiervoor ook strafrechtelijk beslag leggen op de bezittingen van de verdachten en op die van andere personen aan wie de verdachte gelden of andere bezittingen heeft doorgesluisd.

Civiele procedures tegen de verdachten
Ook zonder strafrechtelijke veroordeling kunnen de verdachten nog steeds civielrechtelijk aansprakelijk zijn. Oplichting, valsheid in geschrift en verduistering zijn zonder meer onrechtmatig. Maar ook buiten die gevallen kan sprake zijn van civielrechtelijke misleiding of het niet-nakomen van contractuele afspraken die recht kunnen geven op terugbetaling van de inleg of schadevergoeding. Alleen in grotere beleggingsfraudezaken met veel gedupeerden wordt doorgaans strafrechtelijk onderzoek ingesteld. Soms kan het strafproces ook lang duren. De gedupeerden hoeven daar niet per se op te wachten. Via civielrechtelijke procedures kunnen zij alvast proberen hun schade te beperken of vergoed te krijgen.

Faillissement aanbieder
Veel beleggingsfraudes leiden uiteindelijk tot een faillissement van de aanbieder. Soms kan het zelfs verstandig zijn om hierop aan te sturen. De rechter benoemt dan een curator die ruime wettelijke mogelijkheden heeft om informatie te verzamelen, nadelige transacties ongedaan te maken, bestuurders aansprakelijk te stellen en eventueel ook schadevergoeding te vorderen bij adviseurs die medewerking hebben gegeven aan het benadelen van de BV waarmee de fraude is gepleegd. Een goede samenwerking tussen (de vertegenwoordiger van) de beleggers en de curator is dan zeker zinvol.

Aansprakelijkheid van hulppersonen/facilitators
Voor een fraude is vaak de hulp nodig van andere organisaties of personen. In de meeste gevallen zullen zij niet bewust aan fraude meewerken. Toch kunnen zij aansprakelijk zijn tegenover gedupeerde beleggers als zij onzorgvuldig hebben gehandeld. De meest voorkomende facilitators zijn banken, accountants en notarissen. Bij hen is vaak meer te halen dan bij de fraudeurs zelf. Banken, accountants en notarissen zijn wettelijk verplicht om te voorkomen dat zij betrokken raken bij strafbare feiten en om onderzoek te doen naar hun klant voordat zij een rekening openen of andere diensten verlenen. Ook moeten zij maatregelen nemen als sprake is van ongebruikelijke transacties. Een accountant kan daarnaast aansprakelijk zijn voor onjuiste verklaringen over jaarrekeningen en andere financiële rapportages of over de naleving van toezichtwetgeving.  Een notaris kan aansprakelijk zijn voor schade ten gevolge van transacties waarvoor hij de akten of overeenkomsten heeft gemaakt of wanneer sprake is van misbruik van zijn derdenrekening. Schadevorderingen tegen accountants en notarissen worden vaak gecombineerd met een tuchtklacht. Toewijzing van een tuchtklacht kan namelijk ook een aanwijzing zijn voor aansprakelijkheid.  In uitzonderlijke gevallen kan een hulppersoon/facilitator zelf medepleger of medeplichtige zijn aan strafbare feiten. In dat geval kan worden overwogen om ook tegen deze persoon strafrechtelijke aangifte te doen.