Collectieve acties voor Beleggers

Print deze pagina
Collectieve acties in de financiële sector

In beleggingszaken is vaak sprake van een groot aantal gedupeerden. Het kan dan verstandig zijn om hun belangen te bundelen via een collectieve actie of groepsprocedure.

Wat is een collectieve actie?
Een collectieve actie is een speciale juridische procedure. Deze wordt gevoerd door een stichting of vereniging die volgens de statuten de belangen van een bepaalde groep mensen behartigt. Deze stichting of vereniging kan speciaal voor dit doel worden opgericht. De collectieve actie kan ook worden gevoerd door of in samenwerking met een bestaande belangenorganisatie zoals de Vereniging voor Effectenbezitters (VEB).

Voordelen van een collectieve actie
Een collectieve actie heeft meerdere voordelen. De kosten van de actie kunnen worden gedeeld. De gedupeerden kunnen als groep meer een vuist maken dan als individu. Individuele gedupeerden hoeven zelf niet meer naar de rechter. Zij kunnen zich daarbij door de belangenorganisatie laten vertegenwoordigen.

Voorbeelden van collectieve acties
In beleggingszaken wordt regelmatig gebruik gemaakt van collectieve acties. Voorbeelden zijn procedures tegen of over beursvennootschappen zoals World Online, SNS REAAL en Fortis en procedures over beleggingsproducten zoals aandelenlease, beleggingsverzekeringen ('woekerpolis') en renteswaps. In deze zaken is vaak sprake van duizenden of nog veel meer gedupeerden. Ook in beleggingsfraudezaken en in conflicten over beleggingsfondsen of niet-beursgenoteerde effecten zoals vastgoedobligaties treden gedupeerden regelmatig gezamenlijk op via een collectieve actie.

Collectief schade verhalen
Sinds 1 januari 2020 is het mogelijk dat een stichting of vereniging van gedupeerden collectief schade verhaalt wanneer er voldoende samenhang bestaat tussen de individuele vorderingen. Deze vereniging of stichting treedt dan op voor alle belanghebbenden die behoren tot specifiek omschreven groep (class) ook als zij zelf niet bij de stichting of vereniging zijn aangesloten. Deze procedure is vooral bedoeld voor zaken waarin sprake is van een zeer groot aantal gedupeerden en/of een relatief kleine schade per gedupeerde. Als er minder gedupeerden zijn (tot enkele honderden) en/of de schade per individuele gedupeerde groot is, kan ook worden gekozen voor een groepsprocedure. Daarbij verstrekken de gedupeerden een individuele procesvolmacht aan één organisatie. Deze voert de procedure dan op eigen naam ten behoeve van de deelnemende gedupeerden. Een groepsprocedure kan ook een goed alternatief zijn als een collectieve actie volgens de wet niet goed mogelijk is. Bijvoorbeeld omdat de persoonlijke omstandigheden van de gedupeerden een beslissende rol spelen in de schadebeoordeling.